Uncategorized

Kinh nghiệm kinh doanh online của tôi – P1

Bây giờ thì đi đâu người ta cũng nói tới kinh doanh online, nhưng thực ra nó đã âm thầm phát triển từ cách đây rất lâu, khoảng từ năm 2009, và tôi là một trong số đó. Chuỗi bài viết này tôi sẽ kể lại với các bạn hành trình phát triển kinh doanh online của mình.

* Bài viết là câu chuyện cá nhân của Quang – quản trị của PhanPhoiSi.com – xin vui lòng ghi rõ nguồn nếu sao chép lại.

1. Nhen nhóm của thời kỳ thương mại điện tử từ 2009:

Năm 2009, khi tôi nói bán hàng online, mọi người đều cho là viễn vông. Ừ đúng, vì khi đó lập 1 website bán hàng rất tốn kém, công nghệ web chưa cho phép các lập trình viên nghiệp dư như tôi tạo 1 trang web bán hàng đủ nhanh và đủ an toàn. Thêm vào đó, khâu thanh toán online cực kỳ “khoai”, tôi đã làm quen với công cụ thanh toán Paypal từ trước nên ít bỡ ngỡ, nhưng với phần đông người Việt Nam, thanh toán online là một điều gì đó rất rất lạ.

Lúc đó tôi bán gì? Tôi cùng một nhóm dịch phim hoạt hình Naruto và bắt đầu bán các đĩa phim online cũng như bán tài khoản vip để vào trang web của chúng tôi xem phim online. Hình thức thanh toán? Thanh toán bằng thẻ cào điện thoại.

Tôi kiếm được tầm 2-3tr/tháng vào thời điểm đó, nhưng nó cũng chỉ đủ cho tôi trang trải chi phí hosting và domain. Kèm theo đó, nhiều người mua đĩa phim của chúng tôi xong lại…sao chép để bán tràn lan với giá rẻ khiến chúng tôi chưa kịp phát triển lên đã phải đóng cửa sớm. Vậy là tôi đóng.

Có thể bạn thắc mắc, công việc nói trên là toàn thời gian (full time) của tôi hay chỉ là bán thời gian (part time)? Okay, phần lớn công việc bán hàng online mà tôi tham gia đều là bán thời gian cả, bởi vì tôi muốn xem thử tôi có thể điều hành công việc kinh doanh với chỉ vài giờ mỗi ngày hay không.

2. Tôi đi tìm việc làm

2010 là năm tôi tốt nghiệp đại học nên dĩ nhiên tôi phải đi làm. Lý do thứ nhất, ai cũng đi làm nên tôi phải đi làm, không khác được. Lý do thứ hai, tôi đã thành “người lớn” rồi nên chắc sẽ cần nhiều tiền hơn, các công việc bán thời gian từ thời sinh viên dù thời gian có chủ động nhưng thu nhập bèo bọt quá nên tôi không theo nữa.

Nói thêm chút, trước cái trang dịch phim Naruto thì tôi có một website nhỏ chuyên về ebook, cũng kiếm được chút ít tiền từ Google Adsense. Thu nhập từ nó còn bèo bọt hơn trang Naruto nữa nên sau khi bị Google ban trang đó (nếu bạn là dân công nghệ thì sẽ hiểu tôi đang nói gì, còn không thì cứ hiểu là đại loại tôi vi phạm luật nên Google không cho chơi nữa), tôi quyết định bán lại website với giá 700k. Thời đó lương sinh viên ra trường chỉ 3.5-5tr nên bán giá đó cũng không đến nỗi nào.

Tôi tìm được việc, lương 5tr. Hai tháng sau, tôi nhảy qua chỗ khác, lương 6.1tr. Hai tháng sau nữa, tôi lại nhảy qua chỗ mới với lương 7.4tr. Okay, tạm dừng ở đây đã, với một đứa ra trường thì lương không thể cao hơn nữa được đâu!

3. Tôi bán tinh…dầu

Bây giờ nói đến tinh dầu thì có lẽ nhiều người biết, nhưng quay lại năm 2010 thì…cực ít!

Nguyên do là một lần đi vào văn phòng, tôi giật mình bịt mũi khi ngửi thấy một mùi rất hăng, xộc thẳng vào mũi mình. Hỏi ra mới biết là anh sếp tôi đốt tinh dầu. Tinh dầu? Thử nghiên cứu trên Google, tôi biết là tinh dầu có nhiều loại, mỗi loại có một công dụng khác nhau, ví dụ như oải hương giúp an thần, cam ngọt giúp tinh thần phấn chấn, người ta gọi là trị bệnh bằng mùi hương (aroma therapy). Okay, có vẻ hay đó, tìm hiểu thêm về các nơi bán, thấy toàn giá 150k, 200k trở lên… Ô, còn có cả dầu tràm Huế của quê mình, giá lên đến 120k cho chai 10ml ! Ở quê mình mua tối đa 1tr/1L, nếu vậy chia ra là mình có thể có giá vốn 10k cho chai 10ml, và chỉ cần bán với giá 80k thôi thì có thể nói là 1 vốn “mười bốn” lời rồi, haha.

Nghĩ là làm, ngoài giờ làm việc, tôi ngồi thiết kế logo, tem nhãn,website. Khoảng thời gian đó tôi làm việc không nghỉ để có thể ra mắt sản phẩm sớm.

Công đoạn khó khăn nhất đó là tìm nguồn hàng. Ngoài nguồn dầu tràm sẵn có ở quê nhà, tôi không còn một nguồn nào khác cả. Tôi bắt đầu lang thang trên khắp các trang mạng để tìm nguồn hàng, nhưng cũng chỉ là vài nguồn hàng không đáng tin cậy.

Cuối cùng, nhờ vào một trang thương mại điện tử của nước ngoài mà tôi tìm ra được nhà cung cấp đang có văn phòng ngay tại Sài Gòn! Thật trớ trêu khi người Việt đi tìm công ty Việt lại phải thông qua trang nước ngoài viết bằng tiếng Anh! Đó là lý do mà về sau tôi quyết tâm phải lập một trang bán sỉ tương tự như của alibaba.com hoặc 1688.com

Sau khi có nguồn hàng, tôi bắt đầu mua chai lọ, máy chiết rót, máy in date về để bắt đầu sản xuất. Gọi là sản xuất cho oách chứ thực ra tôi chỉ việc bỏ chai vào máy, chiết rót đúng dung tích rồi đóng chai, niêm phong, dán tem và bỏ vào hộp, vậy là xong!

Do website mới thành lập nên tôi phải đi quảng cáo website khắp nơi. Dần dà rồi cũng có khách, họ đến từ nhiều nguồn: tìm kiếm từ Google, đọc thấy bài quảng cáo của tôi, hoặc nhờ bạn bè giới thiệu. Khi nhận được đơn hàng đầu tiên, khỏi phải nói tôi mừng phát điên, tự tay đi giao hàng mà cuống hết cả tay cả chân!

Tôi bán online nên chẳng có cửa hàng hay văn phòng gì cả, tôi cứ ghi đại địa chỉ văn phòng là tòa chung cư bên quận 4 (dù lúc đó tôi đang phải ở cái phòng trọ bé xíu bên Tân Bình). Khách hàng của tôi phần lớn không đòi tới trực tiếp, họ chỉ cần ship hàng tới nơi là được, tuy vậy vẫn có vài khách đòi tới trực tiếp thử mẫu, tôi toàn từ chối khéo mà thôi.

Thời điểm 2009 – 2010 là thời điểm mà tìm shipper mỏi cả mắt cũng không có, vậy nên tôi phải tự đi ship hàng. Có một vài dịch vụ nhận ship nhưng giá cao, mặt khác tôi muốn gặp trực tiếp khách hàng nên tôi tự tay đi giao luôn. Lúc đó tôi thành lập công ty rồi, có con dấu hẳn hoi, khách hàng sẽ nghĩ sao nếu giám đốc lại đi giao hàng trên chiếc Wave cà tàng? Nghĩ vậy nên khi đi giao hàng tôi sẽ tự gọi tôi là Nguyễn Văn Quang, dùng một số điện thoại khác với số hotline (là số cá nhân của tôi) và xưng là em họ của giám đốc – bởi vì đa số mọi người cứ thắc mắc sao giọng tôi giống giọng của cái anh bán hàng qua số hotline thế!

Trải qua nhiều gian nan, cuối cùng tôi cũng đạt được doanh thu ổn định ở mức 30tr/tháng. Trừ hết mọi chi phí thì tôi bỏ túi được khoảng 18tr, một con số khá ổn so với mức lương 8tr/tháng lúc đó! Điều quan trọng nhất, tôi vẫn đi làm công ty và điều hành công ty riêng của mình!

4. Bài học kinh doanh đầu đời

Từ nhỏ tôi đã thích kinh doanh, nhưng toàn là kinh doanh nhỏ, việc bán tinh dầu cũng có thể gọi là nhỏ. Bài học tôi nhận ra sau một thời gian kinh doanh tinh dầu và phải chấm dứt nó sau 3 năm đó là:

  • Nếu thị trường quá nhỏ, như thị trường tinh dầu, thì không nên ngồi lại quá lâu bởi doanh thu sẽ mãi không tăng được.
  • Nếu thực sự là một thị trường tiềm năng, hãy dồn toàn tâm toàn ý cho nó.
  • Đừng vội đăng ký công ty, hãy bán hàng cho tới khi đạt doanh thu trên 50tr/tháng rồi hãy nghĩ tới việc đăng ký.
  • Tìm nguồn hàng thật chất lượng, và đừng quên là bạn luôn phải có ít nhất 2 nhà cung cấp, nếu không sẽ bị thụ động khi nhà cung cấp thay đổi giá bán.

Và còn rất nhiều bài học kinh doanh khác mà tôi sẽ trình bày trong phần 2

Trả lời